ΜΕΤΑΛΛΑΓΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ (3)

(VS Συμβατικές και Βιολογικές Καλλιέργειες)

Οι προσπάθειες για βελτίωση σε φυτά και ζώα ξεκίνησαν ουσιαστικά δέκα χιλιάδες χρόνια πριν. Αυτές οι αλλαγές, μαζί με την φυσική εξέλιξη των ειδών βοήθησαν να προκύψουν τα είδη τροφής που δεν έχουν καμμία σχέση γενετικά, με τα αρχικά είδη. Οι λόγοι των προσπαθειών αυτών ήταν να βελτιωθούν οι σοδειές, η γεύση, η ποσότητα και να μειωθούν οι απώλειες λόγω ασθενειών των αρχικών ειδών. Η εργαστηριακή γενετική τροποποίηση είναι ουσιαστικά η εξειδικευμένη και πιο καταρτισμένη συνέχιση της προσπάθειας που έκαναν από πάντα οι άνθρωποι.

Η πιο εύκολη μέθοδος που χρησιμοποιούσαν οι νομάδες πρόγονοί μας και συνεχίζεται έως σήμερα, είναι η απλή επιλογή. Οι σπόροι από τα καλύτερα φυτά σπείρονταν για να δημιουργηθεί μια καινούργια γενιά φυτών που θα περιείχαν τα καλύτερα χαρακτηριστικά. Για μεγάλες περιόδους αυτοί οι σπόροι αποθηκεύονταν για να ξαναχρησιμοποιηθούν και έτσι να φτάσουμε στο σημείο να έχουμε συγκεκριμένα «ανώτερα» φυτά. Αυτή είναι μια από τις κύριες μεθόδους που χρησιμοποιεί και η τωρινή τεχνολογία.

Το γνωστό μας σιτάρι είναι αποτέλεσμα συνδιασμού των γονιδίων τριών διαφορετικών φυτών και απλής επιλογής, που ανά τα χρόνια υπερίσχυσε λόγω της ανθεκτικότητάς του και είναι το κυρίαρχο είδος σταριού αυτήν την στιγμή.

Κάθε φορά που τα γονίδια ενός είδους μεταλλάσονται ή διασταυρώνονται (κάτι που συμβαίνει είτε στις συμβατικές μεθόδους είτε στις εργαστηριακές) η πιθανότητα δημιουργίας μιας νέας επικίνδυνης ουσίας είναι υπαρκτή. Τα ίδια αποτελέσματα προκύπτουν είτε μέσω τεχνολογίας rDNA είτε απλώς διασταυρώνοντας στα τυφλά, είδη. Ο κίνδυνος έχει να κάνει με την παρουσία επικίνδυνων τοξινών και όχι με την μέθοδο που χρησιμοποιήθηκε.

Η αξιολόγηση όμως, είναι μονομερής. Η Ευρωπαική Ένωση για παράδειγμα στην Γερμανία, αξιολογεί όλα τα προιόντα που προέρχονται από γενετικές τροποποιήσεις και δεν αξιολογεί κανένα προιόν που προέρχεται από συμβατικές τροποποιήσεις. Το ότι η αξιολόγηση βασίζεται αποκλειστικά και μόνο στις μεθόδους τροποποίησης και όχι στο ίδιο το προιόν, θεωρείται επιστημονικά απαράδεκτη.

Αυθόρμητες μεταλλάξεις είναι πολύ πιθανόν να συμβούν ωστόσο και στην φύση. Ονομάζονται “sports” από τους φυτοκόμους αλλά δεν είναι εύκολο να προκληθούν. Έτσι, οι φυτοκόμοι περιμένουν πολύ καιρό μέχρι να εμφανιστεί ένα καινούργιο είδος «μεταλλαγμένου» φυτού και ακόμη περισσότερο για να εμφανιστεί ένα χρήσιμο είδος. Έτσι, για να προκαλέσουν γρηγορότερα τέτοιες μεταλλάξεις χρησιμοποιούν ακτινοβολία ή χημικά όπως ethyl methane sulfonate και η συχνότητα αυξάνεται. Τα προιόντα που προκύπτουν από τέτοιες μεταλλάξεις χρησιμοποιούνται και καταναλώνονται κατά κόρον είτε είναι ζώα είτε φυτά και ονομάζονται «οργανικά» χωρίς κανέναν επίσημο έλεγχο. Υπάρχουν αυτήν την στιγμή πάνω από 2,200 τέτοια είδη ανά τον κόσμο που δημιουργήθηκαν έξω από εργαστήρια με την χρήση ακτινοβολίας και κυρίως χημικών.

Οι εργαστηριακές μεθόδοι γενετικής τροποποίησης λειτουργούν κάτω από πλήρως ελεγχόμενες συνθήκες χωρίς τον τυφλό πειραματισμό διότι μονάχα γνωστά και ακριβή γονίδια μεταφέρονται. Αντιθέτως οι συμβατικές μεθόδοι περιλαμβάνουν την μεταφορά χιλιάδων άγνωστων γονιδίων με αδιευκρίνιστες λειτουργίες μαζί με τα επιθυμητά γονίδια.

Συμπεράσματα :

Όλα αυτά που ακούγονται για τα super είδη που θα συγκεντρώνουν υπερδυνάμεις ή τρώγοντάς τα θα αντικαθιστούν εμβολιασμούς ή whatever, τουλάχιστον για τώρα, ανήκουν στην σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας και είναι ένα κομμάτι της παραπληροφόρησης ενάντια στα μεταλλαγμένα. Όλα αυτά, είναι απλά οι δυνατότητες που έχει η συγκεκριμένη επιστήμη και όχι οι τωρινές πρακτικές της. Και είναι πολύ λογικό να επικρατεί σκεπτικισμός και φόβος απέναντι ειδικά σε κάτι με το οποίο τρεφόμαστε αλλά λίγη κοινή λογική δεν βλάπτει.

Θα μπορούσαμε φυσικά να αγνοήσουμε την τεχνολογία και να εμπιστευτούμε την τροφή μας σε γεωπόνους, φυτοκόμους και κτηνοτρόφους. Θα μπορούσαμε να τους αφήσουμε να πειραματίζονται, όπως ακριβώς γινόταν στο παρελθόν (και συνεχίζεται) και να αποσύρουμε κάθε φορά από την αγορά τα είδη που δηλητηρίασαν τους καταναλωτές όπως γίνεται κατά κόρον με διάφορες ποικιλίες πατάτας για παράδειγμα. Θα μπορούσαμε ενώ έχουμε την δυνατότητα να αναγνωρίσουμε και να απομονώσουμε τα προβληματικά γονίδια, να μην επιτρέψουμε σε κανέναν να τα απομακρύνει ή να πειραματιστεί σε ελεγχόμενο περιβάλλον. Και όλα αυτά, γιατί μας έχουν πείσει ότι η γενετική τροποποίηση και οι μεταλλάξεις είναι κάτι εντελώς καινούργιο που ασκούν κάτι επικίνδυνοι και πουλημένοι τρελλοεπιστήμονες.

But it all goes down to this : Έχουμε μια συγκεκριμένη ανάγκη που είτε εργαστηριακά είτε συμβατικά πρέπει να αντιμετωπισθεί. Έχουμε αναμφισβήτητα κινδύνους, όποιον τρόπο κι αν επιλέξουμε, οι οποίοι ΔΕΝ είναι κάτι που μπορούμε να αποκλείσουμε εντελώς και έχουν ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ να κάνουν με το αποτέλεσμα και όχι την μέθοδο που χρησιμοποιούμε. Απλά, είναι δεδομένο ότι η γνώση μας έχει προχωρήσει τόσο, ώστε να βρίσκουμε τρόπους να μειώσουμε όλους αυτούς τους κινδύνους.

Όταν λοιπόν η αντίδρασή μας είναι ένα ξερό ΟΧΙ, αντί έστω να παραδεχτούμε ότι δεν έχουμε κανένα αρνητικό κρούσμα έως αυτήν την στιγμή και να κινηθούμε επιβάλλοντας ελέγχους, αρχίζω και αναρρωτιέμαι ποιός πατεντάρει την σκέψη, την πρόοδο και τον φόβο μας.

Πηγές : The National Academy Press

ΜΕΤΑΛΛΑΓΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ (2)

(VS Συμβατικές και Βιολογικές Καλλιέργειες)

Σε γενικές γραμμές, μεταλλαγμένα τρόφιμα σημαίνει γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα που διαθέτουν επιπλέον ιδιότητες, ανάλογα την ανάγκη που θέλουμε να καλύψουν. Είτε αυτό αφορά ποσότητα και μέγιστη εκμετάλλευση των αγροτικών εκτάσεων, είτε θρεπτική αξία και ανθεκτικότητα των προιόντων σε καιρικές συνθήκες, ασθένειες ή επιθέσεις εντόμων. Ψιλοεπιστημονική φαντασία, δηλαδή.

Έχοντας στο μυαλό μου τα τετράγωνα καρπούζια, το άσπρο ποντίκι με το τερατώδες αφτί κολλημένο στην πλάτη του, κατατρόμαξα ακούγοντας όλες αυτές τις πρακτικές. Τί να το κάνω, αν έχω μπόλικο φτηνό καλαμπόκι που όμως έχει υποστεί «ακατανόητα» πειράματα και δεν ξέρω αν αύριο με σκοτώσει; Το δικό μου καλαμπόκι το θέλω να προέρχεται από τα χέρια ενός γερούλη αγρότη που δεν έκατσε να του χώνει ενέσεις και να το ταίζει χάπια σε ένα μυστικό υπόγειο για να με σκοτώσει.

Η λέξη ποικιλία και μετάλλαξη δεν είναι καθόλου νέοι όροι στις συμβατικές καλλιέργειες. Αυτά τα καινούργια Χ-crops δεν προέκυψαν από κάποιο ευφάνταστο κόμικ και δεν τα τρώμε πρώτη φορά. Οι εκστρατείες κατά των μεταλλαγμένων, δυστυχώς λειτουργούν σαν μια διαφημιστική καμπάνια. Οι λέξεις «τοξίνες» και «αλλεργίες» είναι προφανώς πολύ πιασάρικες για να πείσουν τον πληθυσμό να τα απορρίψει.

Παλιότερα φυσικά, δεν γίνονταν τέτοια πράγματα. Παλιότερα όλα ήταν αγνά και απολύτως φυσικά. Well, guess again. Ένα παράδειγμα «νέας» τροφής είναι το kiwi ή ακτινίδιο. Δεν υπήρχε κύριοι οικολόγοι τέτοιο φρούτο πουθενά πριν το 1960. Θα μπορούσαμε φυσικά να ισχυριστούμε ότι το τροποποίησαν τίποτα μυστικά εργαστήρια κάπου κοντά στην Area 51 παραδίπλα από τα πτώματα εξωγήινων αλλά είναι κοινή πρακτική για όλους σχεδόν τους γεωπόνους, ο πειραματισμός σε ποικιλίες, διασταυρώσεις και αναπαραγωγή προιόντων.

Το kiwi ήταν ένα φυτό που έβγαζε μικρά άνοστα μούρα στην Κίνα. Οι «μεταλλάξεις» ή τέλος πάντων οι πειραματισμοί στην αναπαραγωγή και την καλλιέργειά του, έγιναν στην Νέα Ζηλανδία και το αποτέλεσμα ήταν το ακτινίδιο που πρωτοπουλήθηκε στην Αμερική. And guess what : κανείς δεν το ήλεγξε ποτέ για αλλεργίες ή για προβλήματα που θα προξενούσε στην υγεία των καταναλωτών ως νέο προιόν. Αποτέλεσμα; Αλλεργίες στην ουσία actinidin. Κανείς οικολόγος δεν διαμαρτυρήθηκε, κανένας ακτιβιστής δεν διαδήλωσε να απαγορευτούν τα ακτινίδια και το καλύτερο; Τα «πειράματα» των γεωπόνων συνεχίστηκαν κανονικότατα με αρκετά παραδείγματα επιπτώσεων στην υγεία των καταναλωτών και ένα σωρό νέα είδη και ποικιλίες στο πιάτο μας. Οι μηχανισμοί ελέγχου, ανύπαρκτοι.

Αυτό που ζητούν οι οικολογικές οργανώσεις σήμερα, δεν είναι όμως απλά να ελέγχονται τα μεταλλαγμένα πριν βγουν στο εμπόριο που είναι απαραίτητο. Είναι να εξαφανιστούν εντελώς, διότι τα μεταλλαγμένα γονίδια θα εξαπλωθούν ανεξέλεγκτα στην φύση χωρίς να ξέρουμε τις επιπτώσεις. Δεν μας εξηγούν όμως περισσότερα και το κυριότερο, δεν μας εξηγούν για τα μεταλλαγμένα γονίδια που προκύπτουν ούτως ή άλλως από την φύση.

(συνεχίζεται)

P.S. Ανέκδοτο της ημέρας : Βιολογικά ακτινίδια.