ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΕΣ ΚΑΙ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑΤΑ

Από τα άγρια εγκλήματα του παρελθόντος αυτό τελικά που μας ενδιαφέρει είναι μονάχα ποιός ευθύνεται. Κάπου διάβασα ότι τα ΜΜΕ συντελούν στην διαστρέβλωση της κάθε είδησης προσπαθώντας να την αποδόσουν ως ένα απλοικότατο γεγονός. Η είδηση δίνεται πια, χωρίς καθόλου την κοινωνική, οικονομική και πολιτική προέκτασή της, προσπαθώντας να προσωποποιήσει τον ένοχο και να στρέψουμε το μένος μας προς αυτόν, αποζητώντας του ευθύνες.

Και φτάνουμε στο σημείο να μισούμε τον Μπους . Πράγμα τελείως γελοίο (όσο γελοίος είναι και ο Μπου&sigmaf για τα δεδομένα μιας υπερδύναμης και τους χιλιάδες παράγοντες που διαμορφώνουν την πολιτική της. Υπό το πρίσμα αυτό λοιπόν, κάπως έτσι μας δίνεται και η ιστορία. Μαθαίνουμε ηλιθιωδώς απλοικά για ένα γεγονός, με ένα αίτιο, έναν δυνάστη και έναν αθώο. Όπως ακριβώς το μικρό μας μυαλό θα τα ήθελε για να εμπεδώσει καλύτερα. Το αποτέλεσμα είναι να ξαναγράφουμε ιστορία προσπαθώντας να την φτιάξουμε όπως την μάθαμε.

Ένα γεγονός, ένα αίτιο, ένας δυνάστης και ένας αθώος. Όπου ποτέ ο αθώος δεν ψάχνει τα λάθη του, όπου ποτέ ο δυνάστης δεν είναι άνθρωπος και ποτέ τα αίτια δεν είναι πολλά. Εξ΄ορισμού λοιπόν, υποσυνείδητα για τον καθένα μας οι Τούρκοι είναι κακοί, οι Έλληνες καλοί, οι Γερμανοί τέρατα, κ.τ.λ. Αυτό είναι ίσως το λάθος μας. Λιώνω κάθε φορά στα κλάμματα όταν βλέπω ντοκυμαντέρ με όλα αυτά τα βασανιστήρια που τράβηξαν οι Εβραίοι.

Κανείς όμως ποτέ δεν έκατσε να μου εξηγήσει γιατί ο Χίτλερ τους επιτέθηκε τόσο άσχημα. Είναι ταμπού για όλους. Θεωρείται δεδομένο ότι ένα τέρας θα κάνει αίσχη. Η γνώμη μου για τους Ναζί δεν πρόκειται να αλλάξει αλλά δεν είναι καθόλου κακό να μάθω τους μηχανισμούς εκείνους που βοήθησαν να γίνει αυτό το αίσχος. Το ίδιο και με τους Πόντιους. Δεχόμαστε μόνο να ακούσουμε τα παθήματά τους και τις φρίκες που διέπραξαν οι Τούρκοι. Δεν είναι καθόλου κακό όμως να εξετάζουμε και την άλλη πλευρά. Να αποδεχτούμε για μία γαμημένη φορά ότι πίσω από τον εχθρό – τέρας – δυνάστη, ενδεχομένως να κρύβονται πολιτικές, άνθρωποι, θρησκευτικές πεποιθήσεις, χαμηλό μορφωτικό επίπεδο, διαφορετικός πολιτισμός. Τα συναισθήματα θα πρέπει να κυριαρχούν μόνο για τα θύματα.

Τα υπόλοιπα θέλουν γερό ψάξιμο και ανοιχτό μυαλό. Όταν μιλάμε για την ιστορία ενός τόπου, όσο συναισθηματικά δεμένοι κι αν είμαστε με τον τόπο μας και τους προγόνους μας είναι λάθος να θεωρούμε ταμπού να αναφέρουμε τα λάθη τους και εγκλήματά τους. Είναι λάθος την ιστορία να την κάνουμε είδηση στα τηλεπαράθυρα ψάχνοντας στο πάνελ ποιός είναι ο θύτης και ποιό το θύμα για να γίνει τζέρτζελο. Είναι χοντρή μαλακία ακόμη κι αν είμαστε Πόντιοι ή Εβραίοι να μισούμε ολόκληρους λαούς ψάχνοντας ακόμη τους υπαίτιους γιατί αυτό που θα καταφέρουμε στα σίγουρα θα είναι η μετατροπή του μέλλοντός μας, σε μια είδηση από αυτές που αύριο θα έχουν ξεχαστεί ή από αυτές που θα ακούγονται ως breaking news.

Και τότε η μόνη μας δράση θα είναι να ψάχνουμε έναν Μπους να γαμωσταυρίσουμε για να νοιώσουμε καλύτερα χωρίς πραγματικά να αντιληφθούμε ότι είμαστε το ίδιο ή και περισσότερο συνένοχοι με εκείνον, έχοντας μια τόσο επικίνδυνη και ηλίθια συλλογιστική. Τα αίτια μιας γενοκτονίας ή ενός ολοκαυτώματος δεν είναι απαραίτητα «η αντίθετη άποψη». Πιθανόν να είναι μονάχα το σύνολο των μηχανισμών που οδήγησε σε αυτές, ακόμη κι αν αγαπημένα μας πρόσωπα υπήρξαν θύματα.

Η Ιστορία και τα εγκλήματα του παρελθόντος δεν έχουν αισθήματα. Το μέλλον μας έχει. Και δεν υπάρχει μεγαλύτερη μαλακία από την «δικαίωση των θυμάτων». Τα θύματα οποιουδήποτε ιστορικού γεγονότος δεν θα δικαιωθούν ποτέ. Βασανίστηκαν και έχασαν την ζωή τους. Η μόνη «δικαίωση» που μπορούμε να τους δώσουμε είναι να αποδείξουμε ότι καταλάβαμε γιατί χάθηκαν.

Να καταλάβουμε επιτέλους την Ιστορία και να μην την αδικούμε με συνθήματα γηπέδου γιατί ο αγώνας αυτός δεν έχει διαιτητή. Ούτε σφύριγμα λήξης. Ούτε πρωταθλητές. Μόνο κουρασμένους παίχτες και αφηνιασμένους οπαδούς.