Ο ΓΝΩΣΤΟΣ

(του γνωστού…ω γνωστέ…άγνωστε)

Υπάρχει μια περίεργη αντίληψη για το ποιές είναι οι υποχρεώσεις μας απέναντι στους γνωστούς και τους «συγγενείς» μας με την ευρεία έννοια της λέξης (αλλά μιλάμε με την πολύ ευρεία). Το έχουν αυτό και άλλοι λαοί, ειδικά όταν μεταναστεύουν στο εξωτερικό για λόγους αλληλουποστήριξης. Μια Κορεάτισσα θεία του άντρα μου που μένει μόνιμα στο Τέξας, κάνει άπειρα χιλιόμετρα κάθε μέρα για να ψωνίσει μόνο από τα μαγαζιά πατριωτών της. Το ίδιο έκαναν και οι γονείς μου στην Γερμανία. Γίνονταν όλοι οι Έλληνες μια οικογένεια τόσο δεμένη, που ακόμη και οικονομικά προβλήματα να είχε κάποιος, πάντα όλοι έβαζαν ρεφενέ για να τον βοηθήσουν. Όλους θείους τους φώναζα και το εννοούσα.

Καταλαβαίνω ότι αυτό είναι αναγκαίο κακό όταν γίνεται σε τόσο μεγάλο βαθμό και εδώ. Ειδικά σε περιοχές με αυξημένη ανεργία και τόσες ανασφάλειες για το «μέλλον». Και ενώ έχω βοηθηθεί σε πολύ δύσκολες στιγμές της ζωής μου μέσω μακρινών συγγενών και γνωστών-αγνώστων, για να βρω δουλειά ή να προωθηθεί κάποιο θεματάκι μου, έχω έρθει ταυτόχρονα και σε πολύ δύσκολη θέση. Εννοώ αυτήν την περίεργη αίσθηση ευθύνης που νοιώθεις όταν σε έχει συστήσει κάποιος σε μια δουλειά, εννοώ τις αντιλήψεις σου και τα πιστεύω σου που πρέπει μερικές φορές να τα κρύψεις γιατί το «μέσον» σου είναι τελείως αλλού.

Και δεν θα ΄χα κανένα πρόβλημα με όλα αυτά, αρκεί να υπήρχε πάντα λόγος να βοηθηθεί κάποιος. Όταν όμως μπαίνεις σε όλες αυτές τις μυστικές «οικογένειες» αλληλοβοήθειας χωρίς να έχεις κάποια ιδιαίτερη ανάγκη, ή χωρίς να έχεις τα προσόντα για κάτι τέτοιο, μόνο και μόνο γιατί έτσι πια λειτουργούν τα πάντα, τότε αρχίζουν τα προβλήματα. Βλέπω παντού τριγύρω μου, να έχουν όλοι μεταλλαχθεί σε τυχοδιώκτες που εκμεταλεύονται τους «γνωστούς», κατακλέβοντας δουλειές και ευκαιρίες από ανθρώπους που μόχθησαν και που θα βρίσκονται πάντα στην απέξω. Αυτό είναι πολύ άδικο.

Σε μια δουλειά που ήμουν κάποτε, όλοι όσοι είχαν προσληφθεί ήταν μέσω κάποιου γνωστού. Όταν λοιπόν συμπληρώθηκε ο αριθμός των ατόμων που χρειαζόταν να στηθεί η εταιρεία αυτή, τότε άρχισαν να μοιράζουν αρμοδιότητες. Ένας υδραυλικός έγινε διευθυντής πωλήσεων και ένας επαγγελματίας φορτηγατζής έγινε marketing director. Είχε σπάσει ο ανθρωπάκος το κεφάλι του να καταλάβει τί σημαίνει αυτό. Ένοιωθε απίστευτα αγχωμένος για τα νέα του καθήκοντα αλλά οι αρμοδιότητες ήταν βάσει του μισθού που μας είχαν υποσχεθεί. Η εταιρεία αυτή έκλεισε σε δύο χρόνια. Όσοι είχαν χοντρό μέσον απορροφήθηκαν από τον όμιλο και οι υπόλοιποι πεταχτήκαμε έξω εν μία νυκτί. Και αυτό άδικο αλλά αναμενόμενο.

Πιστεύω ότι έχει αλλοιωθεί τελείως ο τρόπος σκέψης μας. Έχουμε υιοθετήσει μια παράλογη λογική που λέει ότι όσο μαλάκες ή άσχετοι και να΄μαστε, αν έχουμε τις κατάλληλες γνωριμίες, οφείλουμε να τις εκμεταλευτούμε. Το θεωρώ άδικο, ανήθικο και οικτρό. Όσες γνωριμίες και να ΄χει κάποιος, όσες ευκαιρίες να εκμεταλευτεί που δεν τις αξίζει, θεωρώ ότι είναι ο μόνος τρόπος να αποκτήσει χοντρό πρόβλημα στην ζωή του. Από προσωπική εμπειρία, είχα φοβερές τύψεις, απίστευτο άγχος και μεγάλο τρόμο, όταν πολύ συχνά δεν είχα το υπόβαθρο να υποστηρίξω αυτό για το οποίο πληρωνόμουν. Στο τέλος ντράπηκα τόσο πολύ που αποφάσισα να μην ξανακάνω κάτι για το οποίο δεν είμαι τελείως σίγουρη.

Το πιο εξωφρενικό δε, είναι ότι μας έχει περάσει τόσο πολύ μέσα μας όλο αυτό, που συνειδητά ή ασυνείδητα πολλές φορές, νοιώθουμε την ευθύνη να υποστηρίξουμε αυτούς τους γνωστούς-αγνώστους, ακόμα και στα πιο ηλίθια πράγματα, ακόμη και στις πιο φασιστικές απόψεις όντας για πάντα από ένα σημείο και μετά, χαζά υποχρεωμένοι σε σημείο σκλαβιάς. Και απαρτίζουμε έτσι άθελά μας μια κάστα ηλιθίων που ακολουθούμε πιστά πολιτικές, απόψεις, καταστάσεις και ανομίες χωρίς να έχουμε καν σκεφτεί τον λόγο.